Wypełniacze, mezoterapia igłowa, zabiegi z toksyną botulinową – oferują je zarówno gabinety lekarskie, jak i salony kosmetyczne. Dla pacjenta różnica nie zawsze jest widoczna na pierwszy rzut oka, a ma ona duże znaczenie dla bezpieczeństwa. Wyjaśniamy, czym różnią się kompetencje obu zawodów i jak sprawdzić, do kogo trafiamy.
Dwa zawody, dwa różne zakresy
Kosmetolog to absolwent studiów kosmetologicznych. Zajmuje się pielęgnacją i poprawą kondycji skóry – wykonuje m.in. peelingi, zabiegi z użyciem urządzeń, oczyszczanie czy masaże. To ważna i potrzebna praca, ale co do zasady nie obejmuje procedur medycznych.
Lekarz – a w zakresie twarzy także lekarz dentysta – ma uprawnienia do diagnozowania, kwalifikowania do zabiegu, podawania leków i leczenia powikłań. To właśnie te kompetencje decydują o tym, kto powinien wykonywać zabiegi iniekcyjne.
Gdzie przebiega granica?
Polskie prawo wciąż nie zawiera jednej, ustawowej definicji medycyny estetycznej, a prace nad doprecyzowaniem przepisów trwają od kilku lat. W praktyce przyjmuje się jednak kilka jasnych kryteriów:
- Leki na receptę – toksyna botulinowa czy hialuronidaza (enzym rozpuszczający kwas hialuronowy) to leki. Ich podanie jest zastrzeżone dla lekarza.
- Przerwanie ciągłości skóry – w orzecznictwie sądów i opiniach prawnych za procedurę medyczną uznaje się zabieg, który narusza granicę skórno-naskórkową, a więc m.in. iniekcje.
- Instrukcja producenta – większość wypełniaczy z kwasem hialuronowym to wyroby medyczne, których ulotki wskazują, że mogą je stosować lekarze.
Samorząd lekarski i towarzystwa naukowe stoją na stanowisku, że zabiegi iniekcyjne powinny być wykonywane przez lekarzy. Kosmetolodzy podkreślają z kolei, że granice ich kompetencji powinny zostać jasno opisane w ustawie.
Dlaczego to ma znaczenie dla pacjenta?
Twarz to obszar gęsto unaczyniony i unerwiony. Najpoważniejszym powikłaniem po wypełniaczu jest zamknięcie naczynia krwionośnego – stan, który wymaga natychmiastowej reakcji i podania leku. Lekarz może to zrobić od razu, na miejscu. Osoba bez uprawnień do podawania leków – nie.
Znaczenie ma też kwalifikacja. Lekarz zbiera wywiad, zna interakcje leków i wie, kiedy zabiegu nie wykonywać: np. w ciąży, przy aktywnej infekcji czy niektórych chorobach autoimmunologicznych.
Lekarz dentysta w medycynie estetycznej
Coraz więcej zabiegów estetycznych wykonują lekarze dentyści. To naturalne: anatomia twarzy, mięśnie żwaczy i iniekcje to ich codzienna praca. Dentysta często widzi też problemy, które łączą zdrowie z estetyką – jak bruksizm, czyli nawykowe zaciskanie zębów. Prowadzi on do przerostu mięśni żwaczy, bólów głowy i ścierania zębów, a zarazem zmienia kształt dolnej części twarzy. Leczenie bruksizmu iniekcjami w mięśnie żwacze to przykład zabiegu, w którym wiedza stomatologiczna i estetyczna się uzupełniają.
Tak pracuje lek. dent. Bogumiła Paprocka, która prowadzi gabinet Praktident Estetyka przy klinice stomatologicznej Praktident – we Wrocławiu przy ul. Grabiszyńskiej 89 i w Bolesławcu.
Jak sprawdzić, do kogo trafiasz – 4 kroki
- Zapytaj o imię, nazwisko i zawód osoby, która wykona zabieg – jeszcze przed wizytą.
- Sprawdź lekarza w Centralnym Rejestrze Lekarzy na stronie Naczelnej Izby Lekarskiej. Wystarczy imię i nazwisko.
- Poproś o pokazanie preparatu – opakowania, etykiety i numeru serii.
- Zapytaj, co się dzieje w razie powikłań – kto i jak udzieli pomocy, czy jest możliwość wizyty kontrolnej.
Podsumowanie: kosmetolog i lekarz to nie konkurencja, tylko dwa różne zakresy opieki. Pielęgnacja skóry to domena kosmetologii, a zabiegi iniekcyjne – medycyna estetyczna we Wrocławiu czy gdziekolwiek indziej – to procedury medyczne, które powinien wykonywać lekarz.
